Сайн байцгаана уу, эрхэм уншигчид аа! Намайг Бат-Эрдэнэ Мөнхболд гэдэг. Өнөөдөр би геморрой өвчин хэрхэн үүссэн болон мэс засалгүйгээр хэрхэн бүрэн эдгэрсэн тухайгаа та бүхэнтэй хуваалцах гэж байна!
Би 41 настайдаа геморрой өвчнөөр өвчилсөн. Би Улаанбаатарт амьдарч, төрийн байгууллагад ажилладаг. Өдөржин сууж ажиллах шаардлагатай. Өвлийн хүйтэн, хуурай уур амьсгал биеийг улам тавгүй болгодог. Ногоо бага хэрэглэдэг тул өтгөн хаталт ч байнга тохиолддог байв.
Анх хошного орчмоор бага зэрэг загатнаж, тавгүй мэдрэмж төрсөн. Би үүнийг энгийн цочрол гэж бодоод анхаараагүй. Эмэгтэй хүний хувьд ийм асуудлын талаар ярих нь маш эвгүй санагддаг шүү дээ.
Гэвч хэдэн сарын дараа загатнах улам нэмэгдэж, бие зассаны дараа хорсож, өвдөж эхэлсэн. Зөвхөн хуурай цаасаар арчихад байдал бүр дорддог байв. Тиймээс би бие зассаны дараа заавал бүлээн усаар угаадаг болсон.
Хамгийн хэцүү нь ажил дээрээ эсвэл олон нийтийн газар байхдаа загатнах эхлэх явдал байлаа. Би ажилдаа төвлөрч чадахгүй, шууд гэртээ харихыг л хүсдэг байсан. “Өөрөө зүгээр болно” гэж бодсон ч байдал улам дордсоор байв.
Түүх маань ингэж үргэлжилсээр байлаа. 4 сарын дараа бие засах үед цус гарч эхэлсэн. Удаан алхах эсвэл удаан суухад өвдөлт мэдрэгддэг болсон.
Удалгүй би өвдөлт, загатнах мэдрэмжид дасаж эхэлсэн. Эмийн сангаас өвчин намдаах эм авч хэрэглэсэн. Гэвч дахин 6 сар өнгөрөхөд байдал улам дордсон. Хошногоны орчмоос махлаг зангилаа гарч ирж, цус зөвхөн бие засах үед биш, бараг бүр удаа бүрт гардаг болсон.
Тэр үед би үнэхээр айж эхэлсэн. Өвчин маань маш хүнд шатандаа орсон байх гэж бодсон. Өвдөлт, загатнах мэдрэмж биеэ хөдөлгөх бүрт улам нэмэгдэж байлаа. Би ажилдаа төвлөрч чадахаа больсон. Би зүгээр л уйлдаг болсон.
Аз болоход миний ажил гэрээсээ хийх боломжтой байсан. Би интернетээр шинж тэмдгүүдээ судалж эхэлсэн бөгөөд эцэст нь өөрийгөө геморрой өвчтэй гэдгийг ойлгосон.
Мэдээж хэрэг! Эхэндээ хэн ч ийм байдлыг хүлээн зөвшөөрөхийг хүсдэггүй. Бид бодит байдалтай нүүр тултал өөрсдийгөө хуурсаар байдаг. Би дөнгөж 40 настай — ийм насанд геморрой тусна гэж үү?
Энэ насанд эрсдэл нэмэгддэг гэдгийг би мэдэж байсан. Гэхдээ надад тийм зүйл тохиолдохгүй гэж найдаж байлаа. Би тогтмол дасгал хийдэг. Мэргэжлийн тамирчин биш ч гэсэн би өөрийгөө хөдөлгөөнтэй байлгахыг хичээдэг.
Үдэшлэгт оролцохдоо би чөлөөтэй ууж, иддэг байсан ч эрүүл хооллохыг ч мөн хичээдэг (заримдаа эрүүл бус хоол иддэг ч өдөр бүр биш — зөвхөн амралтын өдрүүдэд).
Тэгэхээр 40 настайд геморрой тусах нь үнэхээр боломжтой юу гэсэн асуулт надад төрж эхэлсэн.
Тэр үед миний хийсэн хамгийн эхний зүйл бол эмчид үзүүлэх байсан (бүдүүн гэдэс, хошногоны мэргэжлийн эмчид). Эмч намайг 1–2 дугаар шатны геморройтой гэж хэлсэн. Гэвч би интернэтээс уншсанаар өөрийгөө бараг 4 дүгээр шатанд орсон юм шиг санагдсан!
Эмч нимгэн түрхэх тос бичиж өгөөд хоёр долоо хоногийн дотор сайжирна гэж хэлсэн.
Гэвч түүнээс хойш байдал улам дордов. Хошногоны гадна талд хоёр зангилаа гарч ирсэн. Бие засах бүртээ би үхтлээ тарчилж байгаа мэт мэдрэмж төрдөг байсан.
Гэсэн ч би эмчийн зааврыг дагасаар байсан. Бүх бичиж өгсөн эмийг авч хэрэглэсэн, тийм ээ. Гэвч хоёр долоо хоногийн дараа өвдөлт намдаагүй төдийгүй бүр ч ихэссэн!
Тэр үед миний хийсэн хамгийн эхний зүйл бол эмчид үзүүлэх байсан (бүдүүн гэдэс, хошногоны мэргэжлийн эмчид). Эмч намайг 1–2 дугаар шатны геморройтой гэж хэлсэн. Гэвч би интернэтээс уншсанаар өөрийгөө бараг 4 дүгээр шатанд орсон юм шиг санагдсан!
Эмч нимгэн түрхэх тос бичиж өгөөд хоёр долоо хоногийн дотор сайжирна гэж хэлсэн.
Гэвч түүнээс хойш байдал улам дордов. Хошногоны гадна талд хоёр зангилаа гарч ирсэн. Бие засах бүртээ би үхтлээ тарчилж байгаа мэт мэдрэмж төрдөг байсан.
Гэсэн ч би эмчийн зааврыг дагасаар байсан. Бүх бичиж өгсөн эмийг авч хэрэглэсэн, тийм ээ. Гэвч хоёр долоо хоногийн дараа өвдөлт намдаагүй төдийгүй бүр ч ихэссэн!
Хоёр дахь удаагаа би өөр нэгэн эмнэлэгт очсон. Гэвч тэндхийн эмч үнэхээр муу байлаа! Тэр ямар ч тодорхой онош тавиагүй, зүгээр л “мэс заслаас өөр арга байхгүй” гэж хэлсэн. Мэс заслын зардал 1,000 ам.доллар байсан!
Би тэр даруй ийм мөнгө гаргах боломжгүй байсан ч хуримтлуулж чадна гэж бодсон. Нэг сар хагасын хугацаанд мөнгө цуглуулж, мэс заслыг хоёр сарын дараа хийхээр товлосон. Би маш их ажиллах шаардлагатай болсон.
Нэг өдөр би найзынхаа нөхрийн тухай саналаа. Тэр хагас жилийн өмнө яг ижил өвчнөөр шаналж байсан. Би найз руугаа шууд залгасан. Түүний нөхөр яаж эмчлүүлсэн, одоо ямар байгааг мэдэхийг хүссэн. Гэвч тэр утсаар ярихыг хүсээгүй тул бид миний гэрт уулзахаар тохирсон.
Маргааш нь би хаалгаа нээхэд найз минь нулимс дуслуулан зогсож байлаа. Би үнэхээр цочирдсон.
“Юу болсон юм бэ?”
“Нөхөр минь… өнгөрсөн долоо хоногт нас барсан. Тэр шулуун гэдэсний хорт хавдартай байсан!” гэж найз минь миний гал тогоонд уйлан хэлэв.
“Яаж ийм зүйл болдог байна аа? Тэр ийм өвчин тусахаар дэндүү залуу шүү дээ!”
“Тийм ээ! Мэс заслын дараа гэдсэн дэх хавдар дахин сэдэрч, олон хүндрэл гарсан. Гурван долоо хоногийн өмнө бид хавдар тархаж байгааг мэдсэн. Харин өнгөрсөн долоо хоногт… бүх зүйл дууссан…”
Би үнэхээр цочирдон амаа ангайсан. Би түүний нөхөр хэрхэн эмчлүүлсэн, байдал нь хэрхэн өөрчлөгдсөн талаар асуусан. Тэр бүх зүйлийг дэлгэрэнгүй тайлбарласан. Тэр миний хэрэглэж байсан эмийн нэрийг ч дурдсан.
Тэр эм нөхрийг нь аварч чадаагүй нь тодорхой байлаа. Тэр нэг сарын дараа дахин мэс засалд орох ёстой байсан.
Би үнэндээ мэс засалд орохыг огт хүсээгүй. Харин одоо эмчид очихоос хүртэл айж байлаа. Та төсөөлж чадахгүй — тэд зүгээр л янз бүрийн эм бичиж өгдөг, харин байдал улам дордсоор байдаг.
Гэхдээ бас хойшлуулсаар байх нь ч шийдэл биш. Удаан байх тусам улам хүндэрдэг.
Би бие засаж чадахгүй болсон. Мөн хэвийн алхаж ч чадахгүй байлаа. Минут бүрт өвдөж, загатнаж, цус тасралтгүй гарсаар байсан.
Цус… энэ бол хорт хавдрын дохио шүү дээ.
Би айдаст автаж эхэлсэн.
Би гэрээсээ гарахаа больсон. Гар минь салганаж, толгой дотор минь зөвхөн муу зүйлс эргэлдэнэ. Би ажиллах ч чадваргүй болсон. Үргэлж өвдөлт мэдэрч, үхлийг хүлээж байгаа мэт санагдахад хүн яаж ажиллах вэ?
Би өөрийгөө тайвшруулахыг оролдсон. Ядаж л ямар нэгэн өөр арга хайх хэрэгтэй гэж бодсон — магадгүй уламжлалт эмчилгээ, эсвэл байгалийн гаралтай зүйл.
Мэс засал биш, хорт хавдар биш л бол би ямар ч хачирхалтай судалгаа, эмчилгээний аргыг уншихад бэлэн байсан.
Мэс заслын орчин — дараа нь дахин сэдрэх 50%-ийн эрсдэлтэй.